کنترل کیفیت عایق حرارتی

عایق حرارتی برحسب منشاء به چهار گروه حیوانی ، گیاهی، معدنی و پلیمری و برحسب ساختار فیزیکی و شکل به انواع – عایق فله بصورت الیافی یا دانه ای) – پوشینه، نوار یا نمد – تخته ها یا دالهای صلب – عایق درجا ساخته شامل پاشیدنی، درمحل بصورت فوم درآمده و دمیدنی) تقسیم می شوند.مصالح عایق کاری الیاف معدنی آنهایی هستند که از الیاف معدنی مصنوعی حاصل از یک مذاب سیلیکات (شیشه، سنگ یا سرباره) با یا بدون چسباننده الیاف ساخته شده اند.
مصالح عایق کاری گیاهی از الیاف گیاهی شامل ذغال سنگ نارس الیافی، الیاف نارگیل یا الیاف چوب که بصورت شیمیایی و مکانیکی فرآوری شده است) با یا بدون چسباننده الیاف تشکیل شده اند. عایق های پلیمری صلب نیز شامل نوع اصلی فوم فنلیک، پلی استایرن و پلی اورتان هستند. انواع عایق های حرارتی با توجه به جنبه های مختلف از جمله دوام، اکوستیک و مشخصات فیزیکی و مکانیکی کاربردهای گوناگونی در ساختمان دارند. برای تعیین خواص مختلف این مصالح، بررسی و ارزیابی کیفیت عایق های حرارتی از اهمیت زیادی برخوردار است.
در این مقاله ویژگی های انواع اصلی عایق حرارتی در استانداردهای معتبر جهانی نظیرسازمان بین المللی استاندارد , موسسه استاندارد آلمان , انجمن آزمایش مواد آمریکا , موسسه استاندارد بریتانیا، کمیته اروپایی استاندارد مورد مقایسه و ارزیابی قرار می گیرد. سپس با در نظر گرفتن شرایط کشور از جهات مختلف، عایق های ساختمانی دسته بندی شده، استاندارد ویژگی انواع متداول عایق های حرارتی در ایران پیشنهاد می شود تا بکمک آن بتوان پس از انجام آزمایش های استاندارد مربوط، کنترل کیفیت این محصولات را انجام داد. سپس روش صحیح گونه بندی و نشانه گذاری انواع عایقها متناسب با کاربردشان ارائه می شود.

مصالح عایق کاری را می توان بنابر منشاء آن به ۴ دسته زیر تقسیم نمود:
مصالحی نظیر مو و پشم حیوان است ولی استفاده از آنها در ساختمان محدود می باشد.
عایق های حرارتی معروف این گروه عبارتند از پشم شیشه، پشم سنگ، پشم سرباره، آزبست، ورمیکولیت و ورق فلزی براق .
مصنوعی: این گروه شامل لاستیک مصنوعی و پلاستیک های فومی هستند. نوع دوم در سالهای اخیر رواج زیادی یافته و دو نوع پر مصرف آن فومهای پلی استایرن و پلی یورتان هستند.
گیاهی: استفاده این گروه شامل مواد گیاهی سلولی یا فیبری نظیر نی، کاه، ساقه گندم، الیاف گیاهی، کتان و چوب پنبه می باشند.
عایق های حرارتی را می توان برحسب ساختمان فیزیکی و شکل به گروه هایی تقسیم بندی کرد:
مصالح عایق فله بصورت الیافی، دانه ای یا پودری . مثالهای نوعی چنین مصالحی عبارتند از پشم شیشه، پشم سنگ، پشم سرباره، ورمیکولیت متورق و چوب پنبه دانه ای
پوشینه، نواریا نمد. مصالح این گروه انعطاف پذیر بوده و معمولا بصورت رول یا صفحه عرضه می شوند. آنها از مواد آلی یا غیر آلی با یا بدون چسباننده های رزینی تشکیل می شوند تا مواد را به یکدیگر بچشبانند. برای مثال انواع مختلف پوشینه های پشم معدنی
تخته ها یا دالهای صلب مانند انواع مختلف تخته های ساختمانی ، تخته های عایق بام، تخته های چوب پنبه و بتن فومی .
عایق در محل شکل داده شده که فوم پلی یورتان مثال خوبی است. بطور مشابه مصالح عایق کاری با چسباننده های مایع که آنها را می توان برروی سطوح پاشید در این طبقه بندی جای میگیرند.
برای کنترل کیفیت هریک از این انواع لازم است خصوصیات عایق ها با ویژگی های استاندارد مطابقت داشته باشد. در اینجا به بررسی ویژگی های استاندارد عایق در کشورهای مختلف می پردازیم.
ویژگی های عایق های حرارتی در استاندارد آمریکا

استانداردASTM C612 با عنوان ویژگی عایق های حرارتی بلوک و تخته الیاف معدنی ترکیب، ابعاد، و خواص فیزیکی عایق تخته الیاف معدنی برای استفاده روی سطوح سرد و روی سطوح گرم تا۹۸۲ را در بر دارد. جهت گیری الیاف در تخته ها، عمدتاً به موازات سطح اصلی است.
عایق های حرارتی تخته الیاف معدنی مشمول این استاندارد به نوع نشان داده شده در جدول دسته بندی می شوند. این دسته بندی بر اساسی حداکثر دمای مورد استفاده عایقی، حداکثر ضریب هدایت حرارتی ظاهری و خواصی پایداری فشاری پاربری) صورت گرفته است.
عایق های حرارتی بلوک و تخته از سنگ، سرباره یا شیشه تشکیل شده که از حالت مذاب به شکل الیافی فرآوری و با یک چسباننده آلی با غیرآلی، یا هر دو به هم متصل می شوند. آزبست نباید بصورت جزء یا تشکیل دهنده بخشی از فرآورده استفاده شود.
این نوع عایق ها باید الزامات ذکر شده در جدول شامل حداکثر دمای مورد استفاده، ضریب هدایت حرارتی ظاهری، مقاومت فشاری، جمع شدگی خطی، جذب بخار آب، چگالی و خصوصیات سوختن سطحی را برآورده سازند. بوی ناخوشایند قابل تشخیصی گزارش شده از بیش از دو پانل از پنج پانلی که مورد آزمایش قرار گیرند باعث مردود شدن محصول می شود , این نوع عایق ها در تماس با صفحات فولادی نباید ایجاد خوردگی بشتر از آنجه مجاز است نمایند. این استاندارد ASTM در مورد اندازه های استاندارد و رواداری های عایق حرارتی تخته الیاف معدنی ابعاد و تغییرات مجاز را تعیین کرده است.